Paris có rất nhiều “passage couvert”, những hành lang có mái che bằng kính được xây từ thế kỷ 19. Ngày xưa đây gần như là phiên bản shopping mall đầu tiên của Paris, nơi người ta đi dạo, mua sắm và tránh mưa. Nhiều passage bây giờ vẫn còn rất đẹp, với sàn mosaic, cửa kính cổ và những boutique rất Paris kiểu cũ.

Tuy nhiên, có những passage không có vẻ trưởng giả như vậy. Một trong số đó là Passage Brady.

Nó nằm không xa Gare de l’Est, bị kẹp giữa những con phố xám xịt và lúc nào cũng đông xe cộ. Nhìn bên ngoài không có gì đặc biệt lắm, nhưng vừa bước vào passage là người ta tưởng mình vừa bước một phát từ Paris sang Delhi bằng cỗ máy của Doraemon.

Mùi cà ri, nghệ, bơ ghee và naan nóng ập ra ngay từ đầu passage. Hai bên là tiệm ăn Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh chen sát nhau với biển hiệu đủ màu. Có chỗ treo poster Bollywood đã bạc màu, có chỗ bật nhạc Hindi lớn đến mức đứng ngoài phố vẫn nghe thấy. Giữa một Paris lạnh và hơi nghiêm nghị, Passage Brady lúc nào cũng nóng, đông và huyên náo hơn phần còn lại của thành phố.

Tôi thích đi ngang khu này vào mùa đông. Trời bên ngoài càng âm u thì ánh đèn vàng và mùi đồ ăn trong passage càng thấy dễ chịu. Có những hôm chỉ đứng ngoài tiệm nhìn người ta nướng naan trong lò cũng đủ thấy đỡ lạnh.

Khu này còn có rất nhiều tiệm cắt tóc Nam Á. Mấy ông thợ vừa cắt tóc vừa nói huyên thuyên, TV phía trên chiếu cricket hoặc phim Bollywood, còn ngoài cửa kính thì métro Paris vẫn chạy ầm ầm.

Chỉ cần đi qua vài con phố là Paris có thể thay đổi hoàn toàn. Và Passage Brady là một trong những nơi nhắc người ta rằng Paris thật ra là một thành phố nhập cư khổng lồ.