Khi tiết trời vừa ấm lên sau mùa đông, những cánh đồng ở Normandie lập tức phủ một màu vàng như tranh Van Gogh. Đó là mùa hoa cải dầu nở.

Sau nhiều tháng mùa đông âm u, màu vàng ấy làm cho phong cảnh bất ngờ sống động. Những cánh đồng cải dầu trải dài đến tận đường chân trời, nằm xen giữa các con đường bocage, các nông trại cũ và những căn nhà colombage với cửa chớp đã bạc màu vì mưa gió.

Hoa cải dầu không phải được trồng để ngắm. Đây là một trong những loại cây nông nghiệp quan trọng nhất ở Normandie. Người ta ép hạt để làm dầu ăn, làm thức ăn gia súc và cả nhiên liệu sinh học. Loại dầu màu vàng nhạt bán trong các siêu thị Pháp thường chính là “huile de colza” – dầu cải dầu. Đằng sau những cánh đồng vàng rất “điện ảnh” ấy là cả một nhịp sống nông nghiệp rất thực tế.

Cải dầu được gieo từ trước khi trời bắt đầu lạnh. Suốt mùa đông, những cây cải nhỏ nằm sát mặt đất, gần như bất động dưới mưa, gió và những buổi sáng phủ sương giá.

Rồi đến mùa xuân, mọi thứ thay đổi rất nhanh. Chỉ cần thời tiết ấm lên một chút, cây bắt đầu vươn cao và cả cánh đồng bỗng bung ra màu vàng rực chỉ trong vài tuần ngắn ngủi. Có cảm giác như chúng đã nằm im suốt mùa đông chỉ để chờ đúng khoảnh khắc ấy.

Vào mùa hoa, ong kéo đến rất nhiều. Mùi cải dầu hơi ngọt, hơi nồng và có chút ngai ngái rất đặc trưng. Những hôm trời có gió, cả vùng quê như ngập trong mùi cây cỏ và mật hoa.

Rồi màu vàng bắt đầu biến mất, các cánh hoa rụng xuống và cây chuyển dần sang màu nâu nhạt. Người ta không thu hoạch ngay lúc hoa còn đẹp mà chờ cho cả cánh đồng khô đi dưới nắng đầu hè. Đến khoảng giữa mùa hè, những ruộng cải dầu chuyển sang màu vàng nâu và bắt đầu vang tiếng máy gặt.

Máy chạy thành từng đường dài giữa đồng, cắt phần thân khô và lấy hạt bên trong các quả nhỏ li ti. Sau đó hạt được đem đi ép dầu hoặc chế biến công nghiệp. Những cánh đồng vàng rực của mùa xuân vài tháng trước chỉ còn lại mùi rơm khô và đất nóng giữa mùa hè.

Cánh đồng hoa cải dầu đẹp theo đúng kiểu nông thôn châu Âu. Không mong manh như hoa anh đào hay cầu kỳ như oải hương. Nó là vẻ đẹp sinh ra từ đồng ruộng thật sự, từ máy kéo, nhà kho, đất ẩm và những vùng quê sống nhờ nông nghiệp qua nhiều thế hệ.

Mùa hoa cải dầu luôn mang đến cho tôi một cảm giác rất hoài niệm. Nó làm tôi nhớ đến những cánh đồng lúa chín và những ngày mùa gặt ở quê tôi. Mỗi lần vào mùa thu hoạch, đâu đâu cũng nghe tiếng máy gặt, tiếng nói cười và mùi rơm mới phơi dưới nắng.

Hoa cải dầu ở Normandie dĩ nhiên rất khác ruộng lúa miền Tây Việt Nam, nhưng không khí mùa màng thì giống nhau đến lạ.