Hồi xưa trước nhà tôi có một giàn sương sâm. Dây sương sâm leo kín trên giàn tre, lá xanh um quanh năm. Sau những cơn mưa, lá non mọc ra mướt rượt nhìn rất mát mắt.

Mẹ tôi hay hái lá sương sâm đem vò để bán ngoài chợ. Lá hái xuống phải lựa, phải rửa cho sạch rồi vò với nước bằng tay. Vò tới khi nước ra màu xanh đậm và sánh lại mới thôi. Sau đó lọc bỏ xác lá bằng khăn mùng, kiểu như khăn xô em bé, rồi bỏ nang mực vào cho đông lại. Sương sâm ngon là phải dai vừa đủ, không bị bở hay bị vữa. Tôi vẫn nhớ đôi tay mẹ xanh màu lá sau những buổi vò sương sâm.

Mùi lá sương sâm cũng rất đặc biệt. Một mùi xanh xanh ngai ngái của lá tươi, chỉ cần ngửi là biết ngay không lẫn vào đâu được. Hồi đó trời nóng dữ lắm mà nhà nào cũng chưa có tủ lạnh hay nước ngọt gì nhiều. Thành ra ly sương sâm chan nước đường với nước cốt dừa là món giải nhiệt ngon hết biết.

Sương sâm mẹ làm có màu xanh đậm tự nhiên, mềm núng nính và thơm mùi lá. Chan nước đường rồi thêm muỗng nước cốt dừa trắng béo lên trên mặt sương sâm xanh mướt, nhìn hấp dẫn vô cùng. Trưa hè trời nóng mà có ly sương sâm ăn thì đúng là hết sẩy.

Bây giờ ăn sương sâm cũng không khó, vì đã có bột sương sâm khô bán sẵn. Tuy thỉnh thoảng cũng thèm món này, nhưng tôi chưa bao giờ thử làm từ bột đóng gói sẵn. Có lẽ đối với tôi, không có ly sương sâm nào ngon bằng ly sương sâm của mẹ.

Ở xứ ôn đới này, trồng sương sâm là một việc cực kỳ khó vì không hợp khí hậu. Nhưng năm nào tôi cũng lụi hụi đi trồng sương sâm. Tính đến giờ là đến năm thứ 7 rồi, mà vẫn chưa ăn được một lá sương sâm nào cả.

Thực ra, trồng sương sâm không phải để ăn, mà chỉ là để nuôi dưỡng một miền ký ức mà thôi.