Hồi đó, bên bờ ao sau nhà tôi có một bụi tre tàu. Tre tàu tức là tre Mạnh Tông, một loại tre thân to, lá to và măng thì hơi đắng nhưng rất ngon. Cứ tới mùa mưa là những mụt măng tròn lẳn, bụ bẫm bắt đầu cựa mình đội đất chui lên.

Lá tre tàu để gói bánh ú, thân tre làm đủ thứ vật dụng trong nhà, còn măng thì cũng làm được biết bao nhiêu món ăn ngon.

Mụt măng mới nhú thường có màu xỉn như màu đất, nhưng lột hết lớp vỏ bên ngoài ra thì phần ruột bên trong trắng nõn nà. Măng phải cắt đúng lúc, không non quá mà cũng không già quá. Cắt sớm thì măng chưa kịp lớn, tiếc. Còn để trễ một chút là măng bắt đầu già và chuẩn bị thành tre.

Mấy món đơn giản thì có măng xào chay với mỡ, hoặc măng kho với thịt heo. Miếng thịt kho rục lên màu nâu cánh gián, lớp mỡ trong veo, phần nạc mềm mụp, xen lẫn những miếng măng vàng vàng, giòn tươi.

Cầu kỳ hơn một chút thì có món canh măng hầm đuôi heo. Cái đuôi heo ninh tới mềm nhừ, lớp da dẻo như rau câu, ăn cùng miếng măng giòn sần sật. Húp muỗng nước canh vẫn còn vương chút nhân nhẫn của măng, hoà với vị ngọt của thịt và thơm nồng mùi hành tiêu. Một tô canh măng nấu với đuôi heo với chén nước mắm mặn dằm vài lát ớt là đủ một bữa no nê.

Hồi đó, quanh bụi tre tàu lúc nào đất cũng ẩm mát. Sau những cơn mưa lớn, sáng ra thế nào cũng thấy thêm vài mụt măng mới nhú lên khỏi mặt đất. Có mụt còn đội nguyên lớp lá khô với đất bùn trên đầu nhìn ngộ lắm.

Mỗi lần đi cắt măng là phải cầm theo cây dao bén. Măng tre tàu mọc sát bụi, chen giữa những gốc tre già nên nhiều khi phải lom khom chui vô mới chặt được. Lá tre khô dưới đất dày cộm, bước chân nghe xào xạc.

Măng cắt về thường được lột vỏ ngay ngoài sân. Lớp vỏ già bóc ra từng bẹ một, để lộ phần măng trắng ngà còn đọng nước. Có những hôm mẹ xắt măng ra phơi nắng làm măng khô để dành. Măng phơi mấy ngày chuyển sang màu vàng sậm, lúc nấu lên mùi rất khác với măng tươi.

Canh măng đuôi heo là món ăn quê mùa vậy thôi mà ngon lạ. Một tô canh nóng hổi, mấy miếng măng vàng nhạt còn giòn, nước canh trong veo mà béo ngọt, thêm cả mùi tiêu hành và mùi khói bếp. Không phải kiểu ngon sang trọng, mà là kiểu ăn vô thấy người ấm lên, thấy bụng dạ nhẹ nhõm hẳn. Nhất là trời mưa hay chiều tối, có tô canh đó với chén nước mắm ớt là đủ quên hết mọi thứ.

Hồi đó, những món ngon nhất thường chỉ đi ra từ mấy thứ mọc sau hè. Một bụi tre, vài mụt măng sau mưa, thêm chút thịt chút cá là đã thành một bữa cơm khiến những đứa con xa quê nhớ suốt cả đời.