Ở bên này, người ta có thể bàn về gan ngỗng, hàu Normandy, phô mai ủ trong hầm đá hay những chai rượu vang vài trăm euro. Nhưng với nhiều người Việt xa quê, tất cả những thứ ấy đôi khi vẫn không làm tim đập nhanh bằng một bó rau muống vừa xuất hiện trong cửa hàng châu Á.

Ở Việt Nam, rau muống bình dân đến mức gần như vô hình. Rau muống có thể tìm thấy ở bất cứ ngôi chợ nào, thậm chí ở một gánh hàng bông ven đường. Người ta ăn từ nhỏ, ăn đến quen, ăn đến mức chẳng ai nghĩ sẽ có ngày mình nhớ nó. Chỉ đến khi sống ở một nơi không có rau muống, người ta mới phát hiện ra hóa ra mình yêu nó nhiều đến thế.

Nhớ những đĩa rau muống xào tỏi bốc khói trên bàn cơm chiều. Tỏi phi vàng thơm nức cả gian bếp, cọng rau xanh mướt vẫn giữ được độ giòn. Nhớ cả những bữa cơm có đĩa rau muống luộc đơn giản, chấm nước mắm dầm trứng hay nước mắm tỏi ớt. Chẳng phải món ăn cầu kỳ gì, nhưng ăn với cơm nóng thì rất đưa cơm.

Có lẽ vì thế mà rau muống mang trong mình tính cách rất Việt Nam. Không kiêu sa như măng tây, không quý hiếm như nấm truffle. Nó giản dị, dễ sống và có mặt trong mọi tầng lớp. Từ quán cơm sinh viên đến mâm cơm gia đình, hay trong nhà hàng sang trọng, rau muống đều tìm được chỗ đứng của mình.

Thế nhưng cái sự “dễ sống” ấy dường như chỉ đúng ở Việt Nam.

Sang châu Âu mới biết rau muống khó tính hơn mình tưởng. Những năm đầu, tôi trồng ra đất và chờ dài cổ mà chúng chẳng chịu lớn. Sau nhiều lần thất bại, tôi phát hiện ra một cách hiệu quả hơn: trồng trong chậu không đục lỗ, đổ ngập nước và thời điểm trồng là vào khoảng tháng Sáu, khi mùa hè thực sự bắt đầu. Lúc ấy nhiệt độ đủ cao, nước trong chậu được mặt trời sưởi ấm suốt ngày, và rau muống lớn nhanh đến bất ngờ. Chỉ khoảng một tháng sau là đã có thể cắt lứa đầu tiên.

Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng với người Việt xa xứ, cảm giác đi ra vườn, cắt mớ rau muống xanh mướt mang vào bếp lại là một niềm vui rất khó tả. Một góc nhỏ nơi xứ người bỗng nhiên giống quê nhà hơn một chút.

Bởi đôi khi thứ chúng ta nhớ nhất không phải là những món ăn đắt tiền. Mà là những thứ bình thường đến mức ngày còn ở quê, ta chưa từng nghĩ sẽ có ngày phải đi tìm chúng.

Với tôi, rau muống là một trong những thứ như thế.